Çok Yemek Yemenin Zararları! Fazla Yemenin Zararları Nelerdir?

Bu makalede çok yemenin zararları nelerdir onu anlatacağım. Ayet hadislerin, doktor ve hekimlerin söylediği fazla yemenin zararları burada!

Zamanının iyisi olan bir doktor şöyle söyler: Kendisinde hiç bir hastalık olmayan kişi; iştahı gelmedikçe herhangi bir yemeği yemeyen ve iştahı gelince de yemek yemekten kendini alıkoyandır.

Haberlerde anlatıldığına göre: “Genellikle bir çok hastalıkların temelde nedeni karnın dok ve midenin dolu olmasından dolayıdır. Doluluktan kastımız kişinin midesini tıka basa doldurmasıdır.

Eski profesörler ile alakalı haberlerde şöyle bir olay anlatılır: Aristotales’in hizmetçisi, zamanın zengin olan insanlarından birine giderek kendisinin bir isteğini daha doğrusu ihtiyacını yerine getirilmesini rica etti. Zengin ise bu isteği reddetti!

Bunun üzerine hizmetçi “sende ne dolsa zamanın birinde benim efendime muhtaç olursun!” diye söyledi. Zengin ise “Benim senin efendine ne tür bir ihtiyacım olabilir ki? şeklinde cevap verdi, hizmetçi efendisine yani Aristoles’e anlattı; profesör ise şu şekilde cevap verdi:

Şayet bu zengin kişi; sadece acıktığı zaman yiyor, sofradan doymadan kalkıyor ve bu ikisinin arasında da azıcık atıştırmalıklar yeme ile yetiniyorsa, söylediği doğrudur; böyle kişilerin bizim gibi hekimlere ihtiyacı olmaz!”

Aristoles

Çok Yemenin Zararları Hakkında Hadisi Şerifler

Peygamber Efendimiz ﷺ bu hususu gayet güzelce ve açık bir şekilde şu sözleriyle beyan buyurmuştur:

İnsan midesinden daha şerli / kötü bir kap doldurmamıştır! Halbuki insana belini doğrultacak birkaç lokmacık yeter! Eğer bunu yapamayacak ise; midesinin üçte birini yiyecek, üçte birini içecek ve üçte birini de nefes için ayırsın.”

Hadisi Şerif (Tirmizi, Zühd, 47)

Kainatın efendisi ﷺ, midenin üçte birini dolduracak kadar yemek yemeyi açlık derdine deva olarak göstermiştir. Bunu bulduğunda, açlığını bununla tedavi edersin. Bu ölçüye uyulmadığında yemek, kişi için dert olur. Zira açlık sebebiyle duyulan sıkıntı gibi tokluk sebebiyle de sıkıntı duyulabilir. Hatta bazen tokluğun yani çok yemenin zararları açlıktan daha fazla olur.

Günlük yiyeceği mümkün olduğu kadar azaltmak gereklidir. Alemlerin efendisinden ﷺ rivayet edilen şu hadisi şerif de bu noktaya işaret edilmektedir.

Peygamber Efendimiz ﷺ şişman bir kişiye baktı, parmağıyla karnını işaret ederek:

Bu karnında ki yiyecekler başka yerde olsaydı senin için daha hayırlı olurdu! buyurdular.

Hadisi Şerif (Ahmed b. Hanbel, el-Müsned, 4/339)

Allah’ın peygamberi ﷺ adamın karnındakinin başka yerde olması ile şunu demek istemişti: “Karnında bulunan yemekleri yemeyip de kardeşlerine vermeyi tercih etseydin ve bunlar senin yerine bu kardeşlerinin karnında bulunsaydı, elbette senin için daha hayırlı olurdu! Görüldüğü gibi az yemek, her zaman için, çok yemekten daha hayırlıdır.

Ebu (r.a), yemiş olduğu tirit ve et yemeğinden dolayı İki cihanın efendisinin ﷺ yanında geğirmişti. Geğirince Ebu Cuheyfe (r.a) “Bir şeyler yemiştim!” dedi. Bunun üzerine Peygamber Efendimiz ﷺ buyurdular ki:

Geğirmeni bizden uzak tut! Dünyada çok fazla doymuş olanlar, kıyamet günü en uzun süre aç kalanlardan olacaktır!

Hadisi Şerif (İbnu Mâce, Et’ime, 50)

Daha sonra Ebu Cuheyfe (r.a) demiştir ki: “Bu sözden sonra şu güne gelinceye kadar vallahi karnımı bir daha doldurmadım. Bundan sonra da karnımı doyurmaktan Allah’ın Teala beni korumasını temenni ediyorum.

Fazla Yemek Yemenin Zararları Hakkında Çeşitli Rivayetler

Hasan ı Basri (rah) Ebu Hureyre’den (r.a) Peygamber Efendimizin ﷺ şöyle buyurduğunu rivayet eder:

Yün elbise giyinin, ibadet yolunda çok çalışın ve karnınızı yarısını dolduracak kadar yiyin ki semavatın melekûtuna / gayb aleminde meleklerin arasına girebilesiniz!

Hadisi Şerif (El Muttaki, Kenzu’l Ummal, No: 41120)

İsa (a.s)’ın çok yemenin zararları ile ilgili şöyle dediği rivayet edilir: Ciğerlerinizi / midenizi aç tutun, bedenlerinizi haceti olmayan elbiselerden uzak tutup ibadete yönelin ki kalpleriniz Allah Teala’yı görecek hale gelsin.

Abdurrahman b. Yahya el Esved yukarıda ki sözü, Tâvûs (rah) vasıtasıyla Peygamberimizden ﷺ merfû olarak rivayet etmiştir.

Yine nakledildiğine göre, sûfilerin önde gelenlerinden Bâyezid-i Bistâmî’ye (rah), eriştiği yüce makama işaret edilerek: “Bu marifete nasıl eriştin?” diye sorulduğunda şöyle cevap vermiştir:

Aç bir karın ve çıplak bir beden ile!

Bâyezid-i Bistâmî

Sufi nedir Allah dostu nedir bilmiyorsanız. Ana sayfadan Allah dostu ne demek adlı yazımızı ziyaret edebilirsiniz.

Rivayet edildiğine göre Tevrat’ta şunlar yazılıdır: “Allah Teala şişman din adamlarına buğzeder. Yine bazı kitaplarda nakledildiğine göre; bir ev ahalisinin günde iki kez et yemesi ilahi gazabı çeker.

Bu iki rivayet senedi ile birlikte Peygamber Efendimizden ﷺ rivayet edilmiştir.

İbn Mesud (r.a) demiştir ki: “Allah Teala şişman / obur ilim adamına buğzeder.”

Mürsel olarak rivayet edilen bir hadisi şerifte şöyledir:

Şeytan, ademoğlunun kanının dolaştığı damarlarının içine girer; sizler açlık ve susuzlukla onun dolaşacağı damarları daraltın ki şeytan içine girip sizi azdırmasın.

Hadisi Şerif (Son kısmı hariç bkz: Buhari, İtikaf, 11)

Dinimize Göre Kaç Öğün Yemek Uygundur?

Kul, iki açlık arasında bir defa doyduğu zaman, açlığı tokluğundan daha uzun sürmüş, yukarıda Ebu Cuheyfe’nin (r.a) hadisinde geçen tehditten de kurtulmuş olur. Her açlıktan sonra bir tokluk yaşayan kişinin de açlığı ile tokluğu eşit duruma gelir.

Bir gün içinde iki defa yemek yiyen kişi de, tokluğunu hep devam ettirmiş, Ebu Cuheyfe hadisinde geçmiş olan tokluk halini gerçekleştirmiş olur. Bu durumda, o kimsenin tokluk süresi, açlık süresinden fazla olur. Bu da sünnete uygun düşmemektedir. Bu yol, haddi aşanların yoludur; önceki büyükler onu israf kabul etmiştir.

Ebu Said el Hudri (r.a), rivayetine göre Hz. Peygamber ﷺ Hz. Aişe (r.anha) validemize şöyle demiştir:

Ey Aişe! İsraftan uzak dur! Her gün iki defa yemek yemek israf sayılır

Hadisi Şerif (Beyhaki, Şuabu’l İman, No: 5640)

Allah Teala da şöyle buyurmaktadır:

(O kullar) harcadıkları zaman ne israf ne de cimrilik ederler; ikisinin arasında orta bir yol tutarlar.

Kur’an-ı Kerim (Furkan Suresi 67. Ayet)

Bu ayeti kerime ile sanki, bir gün içinde iki defa yemek israf, iki gün de bir defa yemek cimrilik ve her günde bir defa yemek de ikisinin arasında dengeli bir yol sayılmaktadır.

Bu anlayışa göre şöyle diyebiliriz: Dört pide yemek israf, iki pide cimrilik, üç pide / somun ekmek yemek ise güzel ve dengeli olur. Azık hususunda en dengeli olan budur.

Bir oturuşta dört pideyi / somunu yemek hoş karşılanmaz. Çünkü bu durumda günlük yiyeceği çoğaltmış olmaktan, Ebu Cuheyfe’ye (r.a) yönelen tehditten ve ilahi gazap altına girmekten emin olunamaz.

Doyuncaya Kadar Yemek Yemenin Zararları

Çok yemek yemenin zararları konusuyla ilgili olarak yapılan bir rivayette: “Doyuncaya kadar yemek yemek alaca hastalığına yol açar” denilmiştir. Seleften biri de: “Kulun, canının çektiği her şeyi yemesi israftır” der.

Sahabe i kiram genellikle iki defa yemek yer ve iki defa içeceklerden içerlerdi. İki defa yenilen yemekten biri öğün (vecbe), diğeri ise akşam sütüdür.

Öğün, belli vakitlerde yenilen yemektir. Öğün kelimesinin belli bir vakte işaret etmesine şu ayeti kerimeyi örnek verebiliriz:

…kestiğiniz kurbanlar yan üstü yere düşüp kanı aktığında, artık onlardan hem kendiniz yiyin, hem de ihtiyaç sahibi fakirlere yedirin…

Kur’an-ı Kerim (Hac 22/36)

Ayeti kerimede geçen “vecebet” kelimesi, kurbanlık hayvanın yere yıkıldığı anı ifade etmektedir.

İkinci yemek vakti olan “ğabûk” kelimesi ise; akşamleyin içilen bir miktar süt, ya da yatarken yenilen bir avuç kadar hurma manasına gelmektedir. Geçiştirme gibi olan bu öğün yatsıdan sonra olabildiği gibi; öğleden sonra da olabilir. Hatta bazen sahur vakti olması da mümkündür.

Gün içinde iki defa içilen içeceklerden birine “alel”, diğerine ise “nehel” denir. Nehel, gün içinde ilk olarak içilen süt olup, öğünün benzeridir. “Alel” ise; “ğabuk” gibi gün içinde geçiştirme mahiyetindeki ikinci yemek gibidir.

Bu ikincisinde hurma şerbeti veya üzüm şerbeti içilir. Bu iki içecek iki öğünün yerini alabilir; çünkü bunlarla içeceğe tamamen kanma sağlanmış olmaktadır. Birincisi, nefsi oyalayarak susuzluğunu giderdiği için “alel” (oyalama) olarak isimlendirilmiştir.

Nefsin ne olduğu, mertebelerinin neler olduğu ve nasıl eğitildiği hakkında bilgi sahibi olmak istiyorsanız ana sayfadan nefsin nertebeleri ve halleri adlı makalemizi okuyabilirsiniz.

Selef i salihin (önceki salih kimseler) bedenlerini hafif tutmak veya fakirleri kendi nefislerine tercih etmek ya da fakirlerle aynı hali yaşamak maksadıyla isteyerek az yerlerdi; çünkü fakirler, fakirlikleri sebebiyle kendilerine üstünlük sağlayabilirler. İşte bu sebeple Hazreti Aişe (r.anh) validemiz şöyle demiştir:

Resûlullah’ın ﷺ vefatından sonra halk arasında ortaya çıkan ilk iş, karnı yıka basa doyurmaktır. İnsanların karnı doyunca, elbette dünyaya doğru yönelir.

Çok Yemek Yemenin Zararları Maddeler Halinde

  1. Kalpten Allah korkusunun azalmasına neden olur.
  2. Çok yemek yemek kişinin insanlığa karşı merhameti azalır.
  3. Fazla yemek yiyen kişilerin ibadet yapması ağırlaşır, kendisine zor gelir.
  4. Ezber yeteneği azalır. Konulara kafa yoramaz hale gelir
  5. Çok yiyen kişi kişi hantallaşır ve günlük ihtiyaçlarını gidermekte zorlanır.
  6. Sindirim sistemi, dolaşım organları ve özellikle de kalp, çok yemek yendiği zaman normalden 2-3 kat fazla çalışmak zorunda kalır. Buda vücudun erken yaşlanmasına ve kalbin hastalanmasına neden olur.
  7. Sürekli çok yiyen insanların sindirim sistemleri yavaşladığından artık yemeklerin hazmı tam manasıyla gerçekleşmez. Buda vücudun yemeği sindirmesi yerine depolamasına neden olur. Bu depolama zamanla dolar ve artık kana yük olmaya başlar. Böylece zamanla vücutta küçük küçük atık ve çöplükler oluşmaya başlar. İşte bunlar erken yaşlanmaya neden olur. Böyle kimseler sürekli kendini halsiz hisseder.
  8. Çok fazla yemek yemenin zararları listemizin 7. maddesinde anlattığımız evrelerin sonucunda başta damar tıkanıklığı olmak üzere obez gibi çeşitli hastalıklar meydana gelir.
  9. Çok yemek yemek azaların günaha meylini artırır ve şehvet fazlalaşmaya başlar.
  10. Sürekli tok olmak zekanın gerilemesine ve unutkanlığa sebep olur. Çünkü çok yemek çok su içmeyi gerektirir. Çok su içmekte çok balgam yapar. Balgam yapan her şeyde unutkanlık getirir. Bunun aksine balgamı söken şeylerde unutkanlığı giderir ve hafızayı açar. (Misvak, kuru üzüm ve açlık gibi)
  11. Fazla yemek yiyenin uykusu fazla ve ağır olur. Gün içerisinde kendisini sürekli uykulu ve ağır hisseder.
  12. Çok yiyenin ibadeti az olduğu gibi az olan ibadetin de tadı da az olur. Çünkü kişi fazla yemek yedikçe ibadetten zevk alması sürekli olarak azalır.
  13. Çok yiyen insanın helal yeme oranı azalır. Çünkü ne kadar çok yemek oldukça o kadar haram olma şansı artar. Bu da daha fazla haram yemeye sebep olduğundan gafleti artırır.
  14. Çok yemek yemek kolesterol, nefes darlığı, mide ülseri, hazım zorluğu ve böbreklerde yaşlanma gibi bir çok hastalık meydana gelir.

Bir Yorum Yapın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir